Peningar Grgi og Gu

Hvers vegna kaptalisminn er lausnin en ekki vandamli eftir Jay W. Richards

Kom fyrst t ensku 2009, en hr landi 2011.

Bk sem g las 2012.

Blandar saman hagfri og trmlum skemmtilegan htt. Eignarttur, frelsi einstaklingsins, stugleiki fjlskyldunnar og tr a alheimurinn hafi tilgang eru meginstef bkarinnar.

Hr eru nokkur helstu atrii, sem vekur bara forvitni og hvetur til lesturs bkinni.

Gosagnir

1)     Nirvanagosgnin - stillir kapitalismanum upp sem andstu hugsjnar sem ekki er hgt a gera a veruleika fremur en sem andstu raunverulegra kosta

2)     Gmennskugosgnin - einblnir gan setning fremur en r afleiingar gjra okkar sem vi sum ekki fyrir

3)     Nllsummugosgnin - um a viskiptum s hagnaur eins tap annars

4)     Efnishyggjugosgnin - um a auur s ekki skapaur heldur fluttur fr einum til annars

5)     Grgisgosgnin - um a grgi s kjarni kapitalisma

6)     Okurgosgnin - gengur t a sjlfu sr s silaust a vinna me peninga ea a a a krefjast vaxta af lnsf s alltaf arrn

7)     Listrnugosgnin - sem ruglar fagurfrilegri dmgreind saman vi hagfrileg rk

8)     Stillimyndagosgnin - um a allt s umbreytanlegt; t.d. er gengi t fr v a mannfjlgunin muni halda fram t hi endanlega ea tali a alltaf veri rf fyrir r nttruaulindir sem n eru ekktar

Gjafaleikur

Kennari ltur 25 nemendur f eina gjf af handahfi. San gefa nemendur einkun fr 1-10 og kennarinn reiknar heildarmat. San er nemendum skipt 5 hpa me 5 nemendum hver og eir mega skipta innan hpsins. Heildarmati hafi hkka. San mega nemendur skipta vi hvern sem er bekknum og aftur gefnar einkunnir. N hafi heildarmati hkka umtalsvert. Nokkrar lexur m lra af essu.

Lexa 1: A skipta vrum getur hkka vermti, jafnvel vrum sem ekkert hafa breyst

Lexa 2: frjlsum viskiptum er yfirleitt best a viskiptaailar su sem flestir

Lexa 3: frjlsum viskiptum gra allir

Lexa 4: Leikurinn er leikur ar sem allir sigra vegna reglnanna sem settar voru ur en hann hfst

Lexa 5: Skortur ea fgti er nnast alltaf til staar

Lexa 6: Tkifrin kosta

Lexa 7: Efnahagslegt viri er matsatrii

Ftkir Bandarkjamenn

Samkvmt rannskn Manntalsstofnunar Bandarkjanna er mislegt forvitnilegt um sem eru ftkir:

o   46% ftkra eiga hsin sem eir ba . Mealhs ftkra er 3 svefnherbergi, 1,5 baherbergi, blskr og vernd

o   76% ftkra eru me loftklingu. Fyrir 30 rum voru 36% allra bandarskra heimila me loftklingu

o   6% ftkra br vi rengsli, 2/3 hafa 2 herbergi mann

o   75% ftkra eiga bl, 30% eiga 2 ea fleiri

o   97% eiga litasjnvarp, yfir 50% meira en 1

o   78% eiga video/dvd, 62% kapal/disk, 73% rbylgjuofn, 50% cd, 33% uppvottavl

saldarherferin

World vision og UN hafa bent eftirfarandi atrii um ftkt:

o   1/3 dausfalla, um 18 milljn ri, m rekja til ftktar

o   meira en 10 milljn brn deyja rlega r hungri og sjkdmum sem m fyrirbyggja, jafngildir 30.000 dag

o   meira en milljarur manna lifir dollar/dag og nrri 50% jararba (2,8 milljarar) 2 dollarar/dag

o   600 milljnir barna ba vi raunverulega ftkt

Talenturnar

dmisagan um talenturnar, Matt 25.14-30. Geymir hagfrilegan vsdm. Fyrstu 2 hrsa fyrir a fjrfest, taka httu, en riji vttur fyrir a fara of varlega

Kapitalismi

Kapitalismi er hagkerfi me lgum og reglu og lggjf um eignarrtt ar sem flki er frjlst a skiptast vrum og jnustu. Kerfi kvarar ekki hva flk velur. Of margir gagnrnendur rugla saman frjlsum markai og llegu vali flks.

Vi getum ekki vnst ess a hagkerfi, frjlst ea mistrt, geri flk dygum prtt. Frjlst hagkerfi arfnast kveinna dygga, svo sem trausts og heiarleika.

Neysluhyggjan er fjandsamleg kapitalisma a.m.k. til lengri tma liti.

Stundum er skynsamlegt a versla heimabygg. En me v a rleggja llum a versla heimabygg er liti framhj grundvallarreglu hagfrinnar.

Skudlgurinn er ekki kapitalismi. Skudlgurinn er aljlega efnishyggjan sem hefur troi sr inn nstum hvern kima vestrnnar menningar, efnishyggja sem boar a fegur eigi sr engan sta raunveruleikanum.

Aulindir

egar Gu skapai manninn sagi hann: Veri frjsm, fjlgi ykkur og fylli jrina, geri ykkur hana undirgefna og rki yfir fiskum sjvarins og fuglum himinsins og llum drum sem hrrast jrinni. essi fyrirmli rugla suma lesendur rminu. Lynn White skrifai frga grein Science ri 1967 og kenndi essari biblusetningu um yfirr mannsins um umhverfisvandaml.

Umhverfisvernd var eins og Moore kallai a ntt dulargerfi andkapitalisma. Ef i tri mr ekki hlusti bara mlflutninginn og lausnirnar sem lagar eru til. eim felast alltaf meiri afskipti rkisins og minna efnahagslegt frelsi.

Nokkrar spurningar um hlnun jarar. Er jrin a hlna? Ef jrin er a hlna stafar a af atferli mannsins? Ef jrin er a hlna af okkar vldum er a alslmt? Ef jrin er a hlna af okkar vldum og a er slmt skipta agerirnar, sem lagar eru til einhverju mli?

VHEMT - Voluntary human extinction movement. Hreyfing sjlfboalia um a trma manninum. Mun gera lfheimi jarar kleift a sna aftur gu standi. egar flki fkkar dregur r rengslum og skorti aulindum.

Helsta aulind mannsins er maurinn sjlfur

Niurstur

Leiir til a trma ftkt ea auskpun 10 erfium skrefum

1)      Koma og vihalda lgum og reglu

2)      Beita lgsgu rkisstjrnar til a vihalda lgum og reglu og takmarka lgsgu hennar yfir hagkerfinu og stofnunum jflagsins

3)      Koma formlegu eignarttarkerfi me agengilegum og traustum leium til a f afsal af eign

4)      ta undir efnahgslegt sjlfsti; leyfa flki a eiga viskipti n yngjandi tolla, niurgreislna, verlagseftirlits, arfa reglusetningu n hemjandi innflytjendalggjf

5)      ta undir stugleika fjlskyldunnar, og annarra mikilvgra frjlsra stofnana

6)      ta undir tr ann sannleika a alheimurinn hafi tilgang og s skynsamlegur

7)      ta undir tr rttu menningarlegu hefirnar - stefnu til framtar; tr a framfarir su mgulegar, sparsemi og vilja til a ba eftir ga, vilja til a taka httu, viringu fyrir rttindum og eigum annarra, ijusemi og rdeild

8)      Innrta rttan skilning eli aus og rbirgar; a auur s skapaur, a frjls viskipti su llum hag, a htta s nausynleg fyrir frumkvla, a mlamilanir su hjkvmilegar

9)      Einbeiti ykkur a samkeppnisstyrk ykkar

10)  Leggi hart a ykkur

Bkur

o   Jim Wallis - Why the Right gets it wrong and the Left doesnt get it

o   Michael Parenti - Democracy for the few

o   Stphane Courtois - Svartbk kommnismans

o   Gap minder - gapminder.org, skoa Gap minder world 2006

o   Bernard de Mandeville - Fable of the bees, lj um bflugur sem myndlking fyrir enskt samflag

o   Ayn Rand - The virtue of selfishness, grgi er grunnurinn a frjlsu hagkerfi

o   Max Weber - The protestant ethic and the spirit of capitalism, kristin tr hjlpai til vi a ba til kapitalisma, kapitalismi s upp r hreintrararmi kalvinisma

o   Rodney Stark - The victory of reason: How christianity led to freedom capitalism and western success, tr mtar rlg jflaga, plitskt og efnahagslegt frelsi vesturlandaba er kristinni hugmyndafri a akka. Vxtur vesturlanda byggi 4 grundvallarreglum skynseminnar:

o  tr kristinnar gufri framfarir

o  tr framfarir leiddi til tknilegrar og skipulagslegrar nskpunar

o  mildum komu fram rki sem veittu skynseminni vitku og leyfu egnunum a njta einstaklingsfrelsis

o  notkun skynsemi viskiptum leiddi til runar kapitalimsa

Ekki m einblna of miki skynsemina. Arir gyinglegir og kristnir ttir lgu einnig fram sinn skerf:

o  hugmyndin um a skpunarverk Gus er gott rtt fyrir syndina

o  hugmyndin um a eignarrttur einstaklinga er af hinu ga

o  kristi siferi heild sinni

o  bjartsni framtina tti undir ijusemi, nskpun og vantr slurki

o   Thorstein Veblen - The theory of the leisure class, snineysla, ntma jflagi eyir rkt flk oft peningum einvrungu til a sna jflagsstu sna

o   Ludwig von Mises - The anti capitalist mentality, bklrir menn gera oft au mistk a bera saman hsggnin, listina, sem aallinn safnai fyrri ldum, vi fjldaframleiddu hlutina dag

 

Ortk

Knstin vi hagfri, er a lta ekki einvrungu skammtmahrif heldur langtmahrif srhverrar stefnu; hn er a meta ekki aeins afleiingar stefnunnar fyrir einn tiltekinn hp heldur fyrir alla hpa - hagfringurinn og blaamaurinn Henry Hazlitt

 

Steinldin lei undir lok, en a var ekki vegna skorts steinum. Oluldin mun la undir lok, en ekki vegna skorts olu - Yamani Sjeik, stofnandi OPEC